VROLIJKE NOOT

 

Muziek helpt tegen stress

Veel mensen zullen het gevoel kennen dat een muziekje je dag opeens anders kan maken! Je komt in een andere sfeer, krijgt een herinnering die je doet glimlachen of voor je het weet zing of neurie je opeens mee! Geweldig wat een simpel deuntje met je kan doen. Het is daarbij opvallend dat oude liedjes meer invloed op je hebben dan een liedje dat je nog nooit eerder hoorde. Vraag is alleen: is zoiets ook wetenschappelijk te onderbouwen en zo ja, wat kun je daar dan mee?

Deze vraag circuleert al langer bij tal van universiteiten over de hele wereld. Zou het wellicht kostenbesparend in de (preventieve) zorg kunnen werken? Ingezet kunnen worden of helpen bij therapieën en operaties?

Er is nu goed nieuws want een onderzoeksgroep van het Erasmus Medisch Centrum toonde in het afgelopen jaar aan dat de klachten duidelijk afnemen wanneer patiënten voor, tijdens en na de ingreep naar muziek luisteren. Bijkomend voordeel: daardoor is ook significant minder behoefte aan potentieel verslavende pijnmedicatie.
De emeritus hoogleraar Chirurgie aan het Erasmus MC Hans Jeekel vatte al in 2012 het plan op om onder de noemer Muziek als Medicijn te onderzoeken hoe muziek kan worden ingezet als nieuwe behandeling in de gezondheidszorg. Sindsdien begeleidt hij promovendi, onder andere bij het uitvoeren van studies met patiënten die in behandeling zijn op een verpleegafdeling of op de polikliniek, het zogeheten klinisch onderzoek. Zijn stelling is: “Muziek heeft onvoorstelbaar veel positieve effecten.”

Daarnaast vond een ander onderzoek plaats door samenwerking van wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam, HAN University of Applied Science  (Hogeschool Arnhem Nijmegen) en de Open Universiteit. In een eerdere studie onderzocht het team van wetenschappers de effecten van muziekinterventies, zoals het luisteren naar en maken van muziek, op de vermindering van stress- symptomen. Maar bij het overgrote deel van deze interventies betrof het enkel het individueel luisteren naar muziek, en was er geen gekwalificeerde muziektherapeut bij betrokken. In een nieuwe studie hebben de wetenschappers een systematische analyse gemaakt van onderzoeken naar de effecten van specifieke muziektherapie op fysiologische stressgerelateerde ‘arousal’ (verhoogde bloeddruk, hartslag, hormoonspiegels) en op ervaringen van stress (angst, rusteloosheid of nervositeit). In totaal werden hiermee 47 onderzoeken met een controlegroep van 2.747 deelnemers in kaart gebracht. Op basis van hun analyse concluderen de onderzoekers nu dat muziektherapie effectief is bij het verminderen van stressgerelateerde symptomen.

Niet te heftig
De muziek moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen. “Uit ons onderzoek is gebleken dat de voorkeursmuziek van de patiënt het beste werkt, en dan met name muziek zonder enorme volume- en tempowisselingen”, aldus Jeekel. Hele heftige muziek leent zich logischerwijs minder goed. “Veel mensen denken dat ze naar klassieke muziek moeten luisteren, maar het mag ook jazz of pop zijn. Net waar de patiënt zich prettig bij voelt.”

Hoe werkt het precies?
“Zodra muziek je oren binnenkomt, wordt het via de hersenstam naar de hersenen geseind”, legt Jeekel uit. “Muziek komt in meer hersendelen dan elke andere prikkel, meer nog dan geur-, zicht- en pijnprikkels. Het gaat onder andere naar de hippocampus, waar je herinneringscentrum zit. Vandaar dat demente ouderen zich vaak moeiteloos liedjes van vroeger herinneren. Daarnaast kan muziek de hoeveelheid stresshormonen reduceren, de bloeddruk verlagen en de aanmaak van endorfine, oxytocine, serotonine en dopamine stimuleren. Deze hormonen hebben met name effect op centra in de hersenen die de stemming van de patiënt positief beïnvloeden en angst verminderen.”

Zelf doen!
Alle reden dus om – ook zonder ingreep in het verschiet – regelmatig muziek op te zetten waar je vrolijk van wordt, of misschien nog beter: zelf muziek te maken, te gaan zingen of luisteren naar een uitvoering van anderen nu dit weer mag!
Son en Breugel heeft vele muziek- en zangverenigingen/koren die eenvoudig in de gemeentegids of op internet te vinden zijn.  Zoek maar eens op hun namen:  Zangvereniging EénvanZin, Gregoriaans koor St. Petrus’ Banden, Parochiekoor St. Genoveva Breugel, Parochiekoor St. Petrus’ Banden, Smartlappenkoor Rawazzi, Sons kamerkoor, Sons Musical- en Operettekoor, Theaterkoor Sincère, Zanggroep ’t Zingt, Blaaskapel Wa’n klank, Harmonie Pro Honore et Virtute en Muziekgezelschap Sonore. Muziekonderwijs is o.a. mogelijk via Zangstudio Helga Westerman, Key4Music en Music Dock.

Bron basis van dit artikel: https://wetenschapsagenda.nl/ en https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/17437199.2020.1846580?needAccess=true