Advies afvalverwijdering

Gebaseerd op de resultaten van de in maart 2016 gehouden enquête onder senioren, heeft de SeniorenRaad aan het College van B&W van Son en Breugel de volgende notitie gestuurd met daarin een zestal adviezen.

Afvalverwijdering in Son en Breugel, nu en vanaf 2017
Advies van de SeniorenRaad aan het gemeentebestuur van Son en Breugel, gebaseerd op een enquête onder het Seniorenpanel

Inhoudsopgave

Samenvatting en Conclusies
Inleiding
Analyse van de enquêteresultaten
DeAfvalApp!
Scheiden van het afval
Ophaalfrequentie
Bladkorven
Schoonhouden openbare ruimte
Milieustraat
Beëindiging huis aan huis ophalen restafval
Slotopmerkingen
13 april 2016

Samenvatting en Conclusies

De SeniorenRaad Son en Breugel heeft onder de 155 leden van het zojuist opgerichte Seniorenpanel een eerste enquête gehouden over de afvalverwijdering in de gemeente.

De hoge respons van 80% was zeer verheugend en geeft aan dat de senioren groot belang hechten aan de leefgemeenschap in ons dorp. De SeniorenRaad rekent het zich tot zijn taak duidelijkheid te verschaffen over de wensen en ideeën die bij senioren leven. Het is verheugend dat ook vele dorpsgenoten van tachtig jaar en ouder deelgenomen hebben; een categorie, van wie de mening niet vaak in het publiciteitsgeweld naar voren komt.

In zijn algemeenheid is er sprake van een vrij grote tevredenheid met de bestaande afvalverwijdering, ook al blijven er bepaald wensen over. Informatie over wat waarin weg te gooien moet beter en niet opgeruimde bladeren in de openbare ruimte geven overlast aan te veel senioren. Voor de nabije toekomst ligt dat duidelijk anders. Het principebesluit van B&W om vanaf 2017 het restafval niet langer huis aan huis op te halen leidt tot veel ongemak bij grote aantallen senioren. Velen vinden dat het niet door moet gaan en als het doorgaat, dat er aanpassingen van de geplande uitvoering moeten plaatsvinden. Aanpassingen die ertoe zullen leiden dat de toch al lage voorziene besparingen ongetwijfeld omslaan in extra kosten.

De conclusies van de SeniorenRaad, die zijn geformuleerd als aanbevelingen aan de gemeente op grond van de enquêteresultaten en de overige informatie die de Raad over dit onderwerp uit seniorenkring bereikt heeft, luiden als volgt:

Aanbeveling 1: DeAfvalApp! is een goed instrument; handhaaf hem. Het blijft echter nodig daarnaast schriftelijk informatie te verstrekken in plaatselijke bladen.

Aanbeveling 2: De informatie over het opsplitsen van het afval is in grote lijnen goed, maar voor restafval en vooral PMD zou de lijst van erbij horende artikelen kritisch bezien en verbeterd moeten worden. Deze verbeteringen moeten in DeAfvalApp! en in makkelijk te verkrijgen schriftelijke informatie opgenomen worden. De tekst op PMD-zakken moet vanzelfsprekend 100% overeenkomen met de op andere plaatsen beschikbaar gestelde informatie.

Aanbeveling 3: Er dient extra aandacht gegeven te worden aan het schoonmaken van de openbare ruimte in de periode van vallende bladeren; te veel senioren hebben momenteel last van zwerfblad.

Aanbeveling 4: Uit de enquête blijkt dat er geen reden is te verwachten dat er substantieel minder restafval zal komen, als het huis-aan-huisophalen van het restafval beëindigd wordt. Afgezien van de onderbouwing hiervan door de enquête is het ook in meer algemene zin niet duidelijk waarom alleen het wijzigen van een ophaalsysteem zou leiden tot een substantieel andere opsplitsing van het afval. Als de gemeente van mening is dat een dergelijk effect toch in substantiële omvang gerealiseerd wordt, is het wenselijk dat een sluitende argumentatie voor die verwachting gepresenteerd wordt en dat daaraan dan ruime bekendheid gegeven wordt. De uitkomsten van dit nadere onderzoek en alle gesignaleerde bezwaren moeten gezamenlijk aanleiding geven tot een heroverweging of de principebeslissing van B&W doorgevoerd wordt.

Aanbeveling 5: Indien het huis-aan-huisophalen van restafval beëindigd wordt, moet er een royaal aanvullend beleid komen. Essentie daarvan behoort te zijn dat voor iedereen voor wie dat fysiek en/of psychisch bezwaarlijk is, het restafval aan huis opgehaald blijft worden. De toelatingsnorm dient soepel toegepast te worden en voor de categorie burgers van tachtig jaar en ouder dient het zonder nadere toetsing op verzoek van betrokkene te gebeuren.

Aanbeveling 6: De enige reden om per huishouden de hoeveelheid restafval te wegen en te registreren kan de invoering (op enige termijn) van betalen per afgeleverd gewicht restafval zijn. Indien dat niet op termijn zou gebeuren, is er sprake van een zinloze investering. De vraag of deze big brothermaatregel genomen moet worden (naast de nadelen van zwerfafval e.d.) is geen zaak, waar senioren anders door getroffen worden dan burgers uit andere leeftijdscategorieën. De SeniorenRaad heeft dan ook geen eigen standpunt, maar geeft de gemeente het advies nogmaals te overwegen of dit daadwerkelijk de weg is, die wij op willen gaan. Uit de enquête blijkt dat er bij senioren in elk geval weinig behoefte aan is.

Inleiding

De SeniorenRaad Son en Breugel geeft gevraagd en uit eigener beweging advies aan het gemeentebestuur op grond van het bestaande convenant tussen die twee organisaties. Dit biedt de mogelijkheid op grond van de wensen en ideeën die bij de senioren leven een bijdrage te leveren aan de beleidsvaststelling en –uitvoering door de gemeente.

Om het inzicht in die wensen en ideeën van de senioren te versterken heeft de SeniorenRaad een seniorenpanel opgericht. Driemaal per jaar zullen de deelnemers met behulp van een enquête over een voor senioren belangrijk onderwerp bevraagd worden. De enquête over afvalverwijdering is de eerste enquête die in dit kader gehouden werd. Toekomstige enquêtes zullen overigens niet beperkt blijven tot onderwerpen waarvoor de gemeente de hoofdverantwoordelijkheid draagt, doch kunnen ook op andere terreinen liggen.

De SeniorenRaad is zeer verheugd over het feit dat zich in vrij korte tijd 155 senioren hebben opgegeven als panellid. Verreweg het grootste deel hiervan heeft te kennen gegeven d.m.v. internet geënquêteerd te willen worden; een beperkt deel (ca 10%) wordt per post benaderd. De SeniorenRaad vindt het belangrijk dat leden uit zijn doelgroep die geen gebruik kunnen maken van internet, wel de gelegenheid krijgen aan zijn enquêtes deel te nemen.

In dit rapport worden de belangrijkste resultaten samengevat weergegeven en wordt aangegeven welke aanbevelingen de SeniorenRaad aan het gemeentebestuur geeft. Deze aanbevelingen zijn enerzijds gebaseerd op de cijfermatige uitkomsten van deze enquête en de opmerkingen die bij de open vragen gemaakt zijn en anderzijds op de ervaring van de leden van de SeniorenRaad, zoals zij die over dit onderwerp in hun (senioren)omgeving opgedaan hebben.

Enkele technische hoofdpunten zijn:
• De enquête is gehouden in de periode 13 – 24 maart 2016.
• Van de 155 panelleden hebben 126 ( ruim 80% ) geantwoord. Helaas konden drie schriftelijke reacties niet verwerkt worden; twee, omdat te veel antwoorden ontbraken resp. onduidelijk waren en de derde, omdat die te laat was ingeleverd. De uitkomsten zijn dus gebaseerd op 123 reacties.
• De leeftijdsverdeling van de respondenten is als volgt:

55-59 60-69 70-79 80-89 90 en ouder
percentage: 2 24 48 26 0

• Waar in deze verslaglegging gesproken wordt van percentages respondenten, wordt bedoeld het percentage van de respondenten dat over een vraag een daadwerkelijke mening gegeven heeft. Anders geformuleerd: de antwoorden geen mening/niet van toepassing zijn niet meegenomen bij de berekening van de aangegeven percentages.

• In de inleiding van de enquête werd aangegeven dat voor degene die in een appartementencomplex woont enkele vragen mogelijk niet van betekenis zijn. Gevraagd werd in dat geval ‘geen mening’ in te vullen. Dat heeft er uiteraard toe geleid dat bij sommige vragen het aantal antwoorden ‘geen mening’ aan de hoge kant ligt.
• Behalve de resultaten van de gehele groep respondenten is er een opsplitsing beschikbaar naar de antwoorden van de respondenten van 69 jaar en jonger en van tachtig tot negentig jaar, om te bezien of de oudste en jongste leeftijdscategorie afwijkt van het totaal. In deze notitie zal uitsluitend aan deze opsplitsing gerefereerd worden, als er sprake is van significante afwijkingen.
• Behalve de resultaten van de gehele groep respondenten is er een opsplitsing beschikbaar naar de wijk waarin de respondenten wonen. Dit leidt niet tot belangrijke verschillen en daarover zal dus niet gerapporteerd worden in deze notitie.
• Gedetailleerde uitkomsten van de enquête zijn gepubliceerd op de website van de SeniorenRaad (www.sonenbreugel-senioren.nl); zij staan vermeld in de bijlage van deze notitie.

Analyse van de enquêteresultaten

DeAfvalApp!

63% van de respondenten gebruikt DeAfvalApp! regelmatig (meer dan tweemaal per maand). Bij tachtig-plus ligt dit op 50%. Nagenoeg alle gebruikers (99%) zijn tevreden. Dat betekent dat toch 37% hem niet gebruikt, ten dele, omdat het niet nodig is (bijvoorbeeld de partner doet het), maar ten dele ook, omdat deze wijze van informatieverstrekking kennelijk minder aansluit bij de wens van de respondent (meestal wordt dan de informatie in een plaatselijk blad gevonden).

Aanbeveling 1: De AfvalApp! is een goed instrument; handhaaf hem. Het blijft echter nodig daarnaast schriftelijk informatie te verstrekken in plaatselijke bladen.

Scheiden van het afval

Voor de groene bak en oud papier vindt nagenoeg iedereen (97%) het (zeer) duidelijk wat er in gedaan moet worden. Voor het restafval is dat percentage 87% en voor PMD 77%. Meer dan 30 respondenten geven een reactie op de vraag wat er beter zou kunnen.

Aanbeveling 2: De informatie over het opsplitsen van het afval is in grote lijnen goed, maar voor restafval en vooral PMD zou de lijst van erbij horende artikelen kritisch bezien en verbeterd moeten worden. Deze verbeteringen moeten in DeAfvalApp! en in makkelijk te verkrijgen schriftelijke informatie opgenomen worden. De tekst op PMD-zakken moet vanzelfsprekend 100% overeenkomen met de op andere plaatsen beschikbaar gestelde informatie.

Ophaalfrequentie afval

Nagenoeg alle respondenten (meer dan 95%) vinden de ophaalfrequentie van de PMD-zak en het oud papier goed. Voor de grijze bak geldt dat 84% de ophaalfrequentie goed vindt, maar degenen die dat niet vinden zijn ongeveer gelijk verdeeld over te vaak en te weinig. Hoewel de grote meerderheid de ophaalfrequentie voor de groene bak ook goed vindt, is de groep die dat te laag vindt iets groter, namelijk 12%. De huidige ophaalfrequentie vindt veel instemming, zodat er geen aanbeveling op dit punt is.

Bladkorven

Slechts 7% van de respondenten maakt gebruik van de bladkorven. De afstand tot de bladkorf is kennelijk de bottleneck voor degenen die wel belangstelling voor het gebruik hebben. Van degenen die hem momenteel niet gebruiken en daar wel een mening over hebben, geeft 44% aan hem zeker te zullen gaan gebruiken als hij dichterbij staat. Dit leidt toch niet tot een aanbeveling vanuit de SeniorenRaad, omdat de bladkorven naar onze verwachting toch vooral ook gebruikt worden door jongere inwoners. Wel weet de gemeente nu dat, als door algemene overwegingen nagedacht wordt over de aantallen bladkorven, er bij vergroting van het aantal rekening gehouden kan worden met meer gebruik door senioren.

Schoonmaken openbare ruimte ten tijde van afvallende bladeren

Ca. 70% van de respondenten is neutraal tot (zeer) tevreden met de gang van zaken en ca. 30% is (heel) ontevreden. Bij de tachtig-pluscategorie is dat ca 40%. Dit zijn te hoge percentages ontevredenen om tevreden mee te zijn.

Aanbeveling 3: Er dient extra aandacht gegeven te worden aan het schoonmaken van de openbare ruimte in de periode van vallende bladeren; te veel senioren hebben momenteel last van zwerfblad.

Milieustraat
Ruim 70% van de respondenten die gebruik maken van de milieustraat, is (heel) tevreden over de openingstijden en de service van het personeel. Over de inrichting en de kosten is maar resp. ruim 40% en ruim 30% tevreden. Neutraal scoort hoog bij deze vragen en ca 20% is (heel) ontevreden. Ruim 30% van de respondenten heeft de milieustraat niet gebruikt. Dit is maar voor een bescheiden aantal van hen niet gebeurd, omdat betrokkene dat wel zou willen, maar zelf niet kon. Alles bijeen geen reden om een aanbeveling te formuleren.

Beëindiging huis-aan-huisophalen van restafval

Veel meer respondenten ( 57% ) denken dat zij afval niet beter gaan scheiden, dan er denken dat zij het afval beter gaan scheiden ( 16% ); de rest is neutraal. 61% van de respondenten verwacht soms meer moeite te gaan krijgen met groot restafval en 40% vindt het wegbrengen bezwaarlijk en zal een beroep op anderen moeten doen om van het restafval af te komen.

Slechts 20% van de respondenten is tevreden met een maximale afstand van 350 m tot een ondergrondse container. 52% van respondenten met een mening vindt 200 m wenselijk. Het valt op dat een groot deel van alle respondenten (34%) over dit punt geen mening heeft (ongetwijfeld ten dele appartementsbewoners met een eigen voorziening in het appartementsgebouw). Van de twaalf mantelzorgers onder de respondenten geven er twee aan te verwachten dat hun taak verzwaard wordt door het beëindigen van het huis-aan-huisophalen van het restvuil; vijf geven aan dat dit niet het geval is en vijf hebben geen mening.

Op de volgende twee vragen wijken de antwoorden van de tachtig-plusrespondenten significant af. Maar liefst ca 60% zal vaker een beroep moeten doen op een ander om restafval weg te brengen. Op de vraag over de maximaal toelaatbare afstand van de ondergrondse container antwoordt 95% van de respondenten met ‘tweehonderd meter’.

Een viertal andere vragen, die samenhangen met het principebesluit van B&W, worden als volgt beantwoord:
39% van de respondenten vindt het bezwaarlijk een ondergrondse container dichter dan vijftig meter van de eigen huisdeur te krijgen. Tegenover 25%, die het wegen van het restafval niet bezwaarlijk vindt, staat 50%, die dat wel een bezwaar vindt. De rest staat er neutraal tegenover. Een meerderheid (57%) heeft geen bezwaar tegen het gebruik van een pas; 24% heeft wel bezwaren en de rest staat er neutraal tegenover. De twee respondenten die meegedaan hebben aan de pilot in ’t Zand, hebben liever de ondergrondse containers dan de oude situatie met de grijze bak.

Maar liefst 65 respondenten hebben de moeite genomen een reactie te geven op de open vraag: “Als u wensen hebt waar bij de invoering van dit systeem rekening mee gehouden zou moeten worden, vul die dan hier in”. Het onderwerp leeft kennelijk sterk. Bij bestudering van de antwoorden blijkt dat die voor het overgrote deel kritisch van aard zijn. De SeniorenRaad kan geen kostencalculaties maken, maar het is duidelijk dat het voldoen aan deze begrijpelijke wensen meer gaat kosten dan er gecalculeerd is dat er bespaard gaat worden.

Belangrijke punten van zorg, die genoemd worden, zijn:
a) vervuiling, stank, lawaai en ongedierte bij de ondergrondse containers; men zal ook naast de container afval aantreffen;
b) waar je thuis met de zak restafval moet blijven;
c) hoeveelheid papier kan niet altijd in grijze bak;
d) meer “grijs” afval in de groene bak;
e) omdat betalen kennelijk op termijn de bedoeling is (anders hoeft het niet per huishouden gewogen te worden), zal er restafval elders gedeponeerd worden.

Duidelijk is verder dat omvangrijke groepen senioren (met als meest getroffenen de tachtig-plussenioren) hun taak bij de restafvalverwijdering verzwaard zien worden en dat een deel van die verzwaring mede opgevangen zal moeten worden door anderen uit hun omgeving. De mogelijkheid om zelfstandig te blijven wonen wordt belemmerd.

De overkoepelende vraag of het principebesluit een goede beslissing is, laat zien dat zes respondenten het er erg mee eens zijn, waartegenover 31 het er erg mee oneens zijn. De antwoorden op ‘mee eens’ en ‘mee oneens’ houden elkaar met 24 resp. 22 in evenwicht. Het aantal respondenten met ‘neutraal’ en met ‘geen mening’, 40, ligt hoog. Samenvattend betekent dit dat er meer tegenstanders dan voorstanders zijn. Ze zijn dan bovendien ook uitgesproken tegenstander.

Aanbeveling 4: Uit de enquête blijkt dat er geen reden is te verwachten dat er substantieel minder restafval zal komen, als het huis-aan-huisophalen van het restafval beëindigd wordt. Afgezien van de onderbouwing hiervan door de enquête is het ook in meer algemene zin niet duidelijk waarom alleen het wijzigen van een ophaalsysteem zou leiden tot een substantieel andere opsplitsing van het afval. Als de gemeente van mening is dat een dergelijk effect toch gerealiseerd zou gaan worden, is het wenselijk dat een sluitende argumentatie voor die verwachting gepresenteerd wordt en dat daaraan dan ruime bekendheid gegeven wordt. De uitkomsten van dit nadere onderzoek en alle gesignaleerde bezwaren moeten gezamenlijk aanleiding geven tot een heroverweging of de principebeslissing van B&W doorgevoerd wordt.

Aanbeveling 5: Indien het huis-aan-huisophalen van restafval beëindigd wordt, moet er een royaal aanvullend beleid komen. Essentie daarvan behoort te zijn dat voor iedereen voor wie dat fysiek en/of psychisch bezwaarlijk is, het restafval aan huis opgehaald blijft worden. De toelatingsnorm dient soepel toegepast te worden en voor de categorie burgers van tachtig jaar en ouder dient het zonder nadere toetsing op verzoek van betrokkene te gebeuren.

Aanbeveling 6: De enige reden om per huishouden de hoeveelheid restafval te wegen en te registreren kan de invoering (op enige termijn) van betalen per afgeleverd gewicht restafval zijn. Indien dat niet op termijn zou gebeuren, is er sprake van een zinloze investering. De vraag of deze big brothermaatregel genomen moet worden (naast de nadelen van zwerfafval e.d.), is geen zaak waar senioren anders door getroffen worden dan burgers uit andere leeftijdscategorieën. De SeniorenRaad heeft dan ook geen eigen standpunt, maar geeft de gemeente het advies nogmaals te overwegen of dit daadwerkelijk de weg is, die wij op willen gaan. Uit de enquête blijkt dat er bij senioren in elk geval weinig behoefte aan is.

Slotopmerkingen

Eén van de belangrijke vormen van dienstverlening van een gemeente aan haar burgers is de afvalverwijdering. Het huidige systeem voldoet goed, waarbij er, bijna vanzelfsprekend, mogelijkheden tot verbetering zijn. De voorgenomen beëindiging van het huis-aan-huisophalen van restafval blijkt een groot deel van de senioren in de gemeente naar hun eigen mening hard te treffen. Gelukkig zijn er ook senioren, die positief staan tegenover de verandering. De SeniorenRaad vindt echter dat de zwakkeren onder de senioren er recht op hebben dat met hun belangen op afdoende wijze rekening gehouden wordt.
Wij zullen graag met de gemeente, wat ons betreft op basis van de bevindingen in de enquête, het gesprek aangaan over de mogelijkheden. Daarbij moet bedacht worden dat chronisch zieken en gehandicapten maar ten dele in de categorie senioren vallen, terwijl zij natuurlijk in alle leeftijdscategorieën tegen vergelijkbare problemen bij de afschaffing van het huis-aan-huisophalen van restafval oplopen. Het Chronisch Zieken en Gehandicapten, Platform, dat hun specifieke representant is, kan volgens ons dan ook niet gemist worden bij de gesprekken met de gemeente over dit onderwerp.

Voor de integrale uitslag van de eerste enquête onder de leden van het Seniorenpanel van Son en Breugel, verwijzen wij u naar de rubriek “Downloads”. Onder de titel “Integrale Uitslag Enquête Afvalverwijdering” zijn de uitkomsten van de vragenlijst verwerkt. Om de leesbaarheid te vergroten is de uitslag in twee delen gesplitst:

• Deel I is de uitkomst met uitzondering van de open vragen.
• Deel II gaat over de open vragen en de daarop gegeven antwoorden.

DIT BERICHT IS GESCHREVEN DOOR DE SENIORENRAAD.
Door technische omstandigheden staat hieronder Redactie SonenBreugelVerbindt.nl vermeld.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *