GROZzerdam…. Waar ligt dat?

Wellicht las je dit rare woord al eens in DeMooiSonenBreugelKrant, in een gemeentelijke publicatie of in het landelijke nieuws. “Son en Breugel wil een GROZzerdam-gemeente worden”…… Huh???
Aan de hand van “wie-wat-waar-waaromvragen” proberen we concreter te maken wat GROZzerdam of kortweg GROZ inhoudt.

Wat betekent GROZzerdam?
Het lijkt haast een nieuwe plaatsnaam, maar is eigenlijk een grapje van de bedenkers, Health~Holland (Topsector Life Sciences & Health). Zij bedachten in 2018 de naam GROZ (het woord ZORG omgekeerd). Reden: de initiatiefnemers van GROZ trachten zorgvragen op een andere manier te benaderen. Om deze nieuwe denkwijze te benadrukken staat niet langer de Z van Ziekte vooraan, maar juist de G van Gezondheid. Dit initiatief werd, met ondersteuning van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), gelanceerd door Health~Holland in samenwerking met ZonMw (stimuleert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie) en Samenwerkende Gezondheidsfondsen.
Op dit moment worden testlocaties/proeftuinen in Nederland ingericht waarin nieuwe zorginzichten getoetst worden en de ervaringen zichtbaar worden als informatie- en inspiratiebron. Deze proeftuinen worden GROZzerdammen genoemd. De GROZzerdam proeftuin waar Son en Breugel onderdeel van is heet ‘GROZzerdam Vitaal in Brainport’. Meestal wordt kortweg gesproken over GROZ of Vitaal in Brainport. In dit artikel spreken we verder over GROZ.

Waarom GROZ?
Het doel is simpel: vitaal functionerende burgers in een gezonde economie waarbij de behoeften van burgers (ook in hun rol van patiënt) centraal staan. Op dit moment is zorg vooral reactief ingesteld. Dat wil zeggen: heb je een klacht, dan ga je naar een dokter. Die doet onderzoek of stelt een behandeling in. Door moderne middelen en diagnostiek (ook op DNA-niveau) is het mogelijk meer preventief te worden. Misschien wijzigen adviezen over een aanbevolen levensstijl, worden aandoeningen (eerder) voorkomen, weet je beter wat je zelf kunt of moet doen. Daar kunnen zelf-diagnostiek en professionele analyses veel aan bijdragen. Daarom werken binnen GROZ, burgers, overheid, zorginstellingen, kennisinstellingen, zorgverzekeraars en ondernemers samen aan concrete zorgvernieuwing op zowel lokaal als nationaal niveau.

Voor wie is GROZ bedoeld?
Theoretisch is GROZ bedoeld voor de toekomst van elke inwoner in Nederland. In de praktijk zullen initiatieven binnen deze naam zich richten op de ouder wordende inwoner in de proeftuinen. Prachtig allemaal, maar nu lopen dergelijke initiatieven soms spaak op regelgeving, financiën of kennis. Door initiatieven nu samen in te richten, ervaringen (moeilijke momenten en successen) met elkaar te delen, kunnen anderen daar van leren of inspiratie uit halen.

Wat merken we in Son en Breugel van GROZ?
Met de huidige wensen of noodzakelijkheid van langer thuiswonen, meer eigen verantwoordelijkheid voor zorg en ook toenemende behoefte aan vervulling van individuele wensen nemen burgers in Nederland al steeds vaker het heft in eigen hand. Met gelijkgestemde vrienden, in een wijk of dorp. Steeds meer mensen vragen zich ook af wat ze zelf kunnen doen om hun omgeving gezond(er) te maken of zij zoeken naar samenlevingsvormen om samen oud te (kunnen) worden. Duidelijk is al wel dat internet en gebruik van computers (denk aan e-consulten en digidokters) steeds belangrijker worden.

Samenwerking met verschillende partijen
De in Eindhoven gevestigde Coöperatie Slimmer Leven is opgericht in 2012. Zij vormt één van de tien zorginnovatieregio’s in Nederland en telt 60 leden (alle organisaties op het gebied van zorg en welzijn in de regio Eindhoven) en “vliegt” met dit netwerk maatschappelijke en economische uitdagingen rondom gezondheid en vitaliteit aan. De Son en Breugelse huisartsen en deze regionale coöperatie hebben de gemeente Son en Breugel verzocht GROZ-gemeente te worden. Dit verzoek en project kunnen op steun rekenen van lokale partijen in onze gemeente waaronder de Adviesraad Sociaal Domein, de Seniorenraad, het Chronisch zieken en Gehandicapten Platform, SonenBreugelVerbindt.

Het College van de gemeente Son en Breugel heeft op 20 april 2021 besloten ter voorfinanciering van GROZzerdam/Vitaal in Brainport een subsidie van € 15.000,- beschikbaar te stellen. Wethouder Jos de Bruin tekende namens Son en Breugel een samenwerkingsovereenkomst voor toetreding tot de partnerraad. Aan dit besluit en de (voor)financiering zijn uiteraard tal van voorwaarden verbonden.

Waar werken we naartoe?

Het ministerie van VWS heeft vijf missies  geformuleerd op gezondheidsgebied. Door in onze gemeente mee te werken aan GROZ is het de bedoeling dat:

  1. “de inwoner” tenminste 5 jaar langer leeft in goede gezondheid en dat gezondheidsverschillen tussen hoogste en laagste economische groepen binnen de gemeente met 30% afneemt;
  2. de ziektelast* in 2040 ten gevolge van een ongezonde leefstijl en ongezonde leefomgeving met 30% is afgenomen;
  3. 50% van de zorg in 2030 meer in de eigen leefomgeving wordt georganiseerd met een netwerk dan in/vanuit zorginstellingen’;
  4. in 2030 van de mensen met een chronische ziekte of levenslange beperking, het deel dat naar wens en vermogen kan meedoen in de samenleving met 25% is toegenomen;
  5. in 2030 de kwaliteit van leven van mensen met dementie met 25% is toegenomen.

*De ziektelast is de hoeveelheid gezondheidsverlies in een populatie die veroorzaakt wordt door ziekten. Er worden hierbij twee componenten benoemd: de jaren verloren door vroegtijdige sterfte en de jaren geleefd met ziekte.

Al deze veranderingen, met een mooi woord transitie in de zorggenoemd, komen naast persoonlijke inspanningen ook tot stand door sociale en technologische vernieuwingen. Er zal een grote inspanning door alle partijen geleverd moeten worden om deze transitiedoelstellingen te bereiken. Daar krijgt iedereen mee te maken.  Zo kan dus elke vereniging, organisatie, persoon op elk niveau een steentje gaan bijdragen en zal de term GROZ in de toekomst vaker in Son en Breugel gaan klinken.

Waar meer informatie?
Franc Das, senior ambtenaar Sociaal Domein is binnen de gemeente de juiste persoon om contact op te nemen wanneer je zelf initiatief zou willen nemen of meer informatie wenst.

Meer informatie is ook te vinden op de website www.vitaalinbrainport.nl .